Tết Đoan Ngọ là ngày lễ truyền thống diễn ra vào mùng 5 tháng 5 âm lịch hằng năm, gắn liền với phong tục “diệt sâu bọ”, cầu sức khỏe, bình an và mùa màng thuận lợi. Cùng HTDNV Group tìm hiểu Tết Đoan Ngọ là gì, nguồn gốc, ý nghĩa, các phong tục phổ biến và những điều cần chuẩn bị trong ngày Tết Đoan Ngọ của người Việt.
I. Tết Đoan Ngọ là gì?
Tết Đoan Ngọ là một ngày lễ truyền thống quan trọng của người Việt, diễn ra vào ngày mùng 5 tháng 5 âm lịch hằng năm. Ngày này còn được gọi là Tết Đoan Dương, Tết nửa năm hoặc quen thuộc hơn là Tết diệt sâu bọ.
Theo cách hiểu dân gian, “Đoan” có nghĩa là bắt đầu, “Ngọ” là khoảng thời gian giữa trưa, khi dương khí được xem là mạnh nhất trong ngày. Vì vậy, Tết Đoan Ngọ thường gắn với thời điểm giữa năm, lúc tiết trời vào hè, cây trái chín rộ và con người cần chú ý hơn đến sức khỏe.
Tại Việt Nam, Tết Đoan Ngọ không chỉ là ngày lễ theo lịch âm mà còn là dịp để các gia đình dâng hương tưởng nhớ tổ tiên, chuẩn bị mâm cúng, ăn cơm rượu nếp, bánh tro, trái cây mùa hè và cầu mong sức khỏe, bình an, mùa màng thuận lợi.
Năm 2026, Tết Đoan Ngọ rơi vào Thứ Sáu, ngày 19/06/2026 Dương lịch.
II. Nguồn gốc của Tết Đoan Ngọ
Nguồn gốc Tết Đoan Ngọ được lý giải theo nhiều câu chuyện dân gian khác nhau. Ở Việt Nam, ngày này gắn liền với truyền thuyết “diệt sâu bọ” trong đời sống nông nghiệp.
Theo dân gian, sau một mùa vụ bội thu, sâu bọ bất ngờ xuất hiện phá hoại cây trái và mùa màng. Người dân lo lắng không biết cách xử lý thì có một ông lão xuất hiện, hướng dẫn lập mâm cúng gồm bánh tro, trái cây và thực hiện nghi lễ vào ngày mùng 5 tháng 5 âm lịch. Sau đó, sâu bọ dần biến mất. Từ đó, hằng năm người dân duy trì phong tục này và gọi là Tết diệt sâu bọ.
Qua thời gian, Tết Đoan Ngọ trở thành một nét văn hóa truyền thống, phản ánh đời sống của cư dân nông nghiệp Việt Nam. Đây là dịp con người bày tỏ mong muốn bảo vệ mùa màng, phòng tránh bệnh tật và cầu cho cuộc sống thuận hòa.
III. Ý nghĩa ngày mùng 5 tháng 5 âm lịch
Tết Đoan Ngọ mang nhiều ý nghĩa quan trọng trong đời sống văn hóa và tinh thần của người Việt.
Trước hết, đây là ngày lễ gắn với ý nghĩa diệt sâu bọ, bảo vệ mùa màng. Vào thời điểm đầu tháng 5 âm lịch, thời tiết thường nóng ẩm, sâu bọ và mầm bệnh dễ phát triển. Vì vậy, người xưa tổ chức lễ cúng, ăn cơm rượu nếp, trái cây chua, bánh tro… với mong muốn xua đuổi điều không tốt, giúp cây trái sinh trưởng thuận lợi.
Bên cạnh đó, Tết Đoan Ngọ còn mang ý nghĩa chăm sóc sức khỏe. Người Việt quan niệm ăn cơm rượu nếp vào buổi sáng, dùng trái cây mùa hè hoặc tắm lá thơm có thể giúp cơ thể nhẹ nhàng, thanh lọc và khỏe khoắn hơn trong thời tiết oi nóng.
Ngoài ra, đây cũng là dịp để các thành viên trong gia đình quây quần, cùng chuẩn bị mâm cúng, dâng hương tổ tiên và gìn giữ phong tục truyền thống. Mâm cúng Tết Đoan Ngọ thể hiện lòng thành kính, sự biết ơn với ông bà tổ tiên và mong cầu bình an cho cả gia đình.
IV. Phong tục phổ biến trong ngày Tết Đoan Ngọ
Tùy từng vùng miền, phong tục Tết Đoan Ngọ có thể khác nhau, nhưng nhìn chung người Việt thường duy trì một số hoạt động quen thuộc sau:
1. Ăn cơm rượu nếp
Đây là món ăn đặc trưng trong ngày Tết Đoan Ngọ. Theo quan niệm dân gian, ăn cơm rượu nếp vào buổi sáng giúp “diệt sâu bọ” trong cơ thể. Món ăn này có vị ngọt, cay nhẹ, thơm mùi men rượu và được chế biến khác nhau tùy vùng miền.
2. Ăn trái cây mùa hè
Các loại trái cây như mận, vải, xoài, dưa hấu, chôm chôm, mít, nhãn… thường xuất hiện trong mâm cúng và bữa ăn gia đình. Những loại quả có vị chua, chát nhẹ cũng gắn với quan niệm dân gian về việc tiêu trừ sâu bọ.
3. Cúng gia tiên
Vào ngày mùng 5 tháng 5 âm lịch, nhiều gia đình chuẩn bị mâm cúng để dâng hương tổ tiên, cầu mong sức khỏe, bình an và may mắn.
4. Tắm lá thơm, xông thảo dược
Ở một số địa phương, người dân có thói quen tắm lá hoặc xông các loại lá như sả, tía tô, kinh giới, lá bưởi… với mong muốn thanh lọc cơ thể, xua đi điều không may.
5. Hái lá thuốc vào giờ Ngọ
Một số vùng quê vẫn duy trì phong tục hái lá thuốc vào giờ Ngọ, vì cho rằng đây là thời điểm dương khí mạnh, cây cỏ có nhiều sinh khí.
V. Mâm cúng Tết Đoan Ngọ gồm những gì?
Mâm cúng Tết Đoan Ngọ không có quy định bắt buộc cố định. Tùy điều kiện từng gia đình và phong tục mỗi vùng miền, mâm cúng có thể chuẩn bị đơn giản hoặc đầy đủ.
Thông thường, mâm cúng Tết Đoan Ngọ gồm:
- Hương, hoa tươi, nước sạch;
- Cơm rượu nếp;
- Bánh tro hoặc bánh ú tro;
- Trái cây mùa hè như mận, vải, xoài, dưa hấu, chôm chôm;
- Xôi, chè hoặc món truyền thống tùy vùng miền;
- Mâm cơm chay hoặc mặn nếu gia đình có chuẩn bị.
Ở miền Bắc, mâm cúng thường có cơm rượu nếp, mận, vải, bánh tro. Ở miền Trung, một số gia đình chuẩn bị thêm chè kê, thịt vịt, bánh ú tro. Ở miền Nam, cơm rượu viên, bánh ú tro, chè trôi nước và trái cây thường được sử dụng phổ biến.
Khi chuẩn bị mâm cúng, gia đình không cần quá cầu kỳ, quan trọng nhất là sự sạch sẽ, trang nghiêm và lòng thành kính với tổ tiên.
-----------------------------------------------
Tết Đoan Ngọ là một trong những ngày lễ truyền thống ý nghĩa của người Việt, gắn liền với phong tục “diệt sâu bọ”, cầu sức khỏe, bình an và mùa màng thuận lợi. Đây không chỉ là dịp để mỗi gia đình chuẩn bị mâm cúng, tưởng nhớ tổ tiên mà còn là thời điểm gửi đến nhau những lời chúc tốt đẹp cho nửa năm còn lại. Hy vọng bài viết trên đã giúp Quý độc giả hiểu rõ hơn về Tết Đoan Ngọ là gì, nguồn gốc, ý nghĩa và các phong tục phổ biến trong ngày mùng 5 tháng 5 âm lịch.
Nhân dịp Tết Đoan Ngọ 2026, HTDNV Group kính chúc Quý khách hàng, Quý đối tác cùng toàn thể cán bộ nhân viên một ngày lễ an lành, nhiều sức khỏe, vạn sự hanh thông và gặt hái nhiều thành công trong chặng đường phía trước.
►►► Theo dõi HTDNV Group để cập nhật thêm nhiều bài viết hữu ích về pháp lý, kế toán, thuế và các thông tin cần thiết cho cá nhân, hộ kinh doanh, doanh nghiệp!
☎ Gọi ngay 0909 206 247 hoặc 089 883 5656 để được HTDNV Group tư vấn và hỗ trợ nhanh chóng!








Dịch