Quyết toán thuế là gì? Quy định và nguyên tắc thực hiện quyết toán thuế

Quyết toán thuế là thủ tục quan trọng nhằm xác định nghĩa vụ thuế của người nộp thuế sau một kỳ theo quy định của pháp luật. Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu rõ về nguyên tắc, quy trình và các quy định cần tuân thủ khi thực hiện. Vậy quyết toán thuế là gì? Những quy định và nguyên tắc nào cần lưu ý khi thực hiện? Hãy cùng HTDNV Group tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.

I. Căn cứ pháp lý

• Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15;
• Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp năm 2025;
• Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15;
• Luật Thuế giá trị gia tăng số 48/2024/QH15;
• Nghị định số 373/2025/NĐ-CP;
• Thông tư số 21/2026/TT-BTC.

II. Quyết toán thuế là gì?

III. Phân loại quyết toán thuế

1. Quyết toán thuế thu nhập cá nhân (TNCN)

Quyết toán thuế thu nhập cá nhân là việc xác định số thuế TNCN phải nộp thêm hoặc được hoàn trả sau khi tổng hợp toàn bộ thu nhập chịu thuế trong năm.

Việc quyết toán có thể do:

• Cá nhân trực tiếp thực hiện với cơ quan thuế.
• Tổ chức trả thu nhập thực hiện quyết toán thay nếu đủ điều kiện được ủy quyền.

>>> Xem thêm: Dịch vụ kế toán thuế cho hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh

2. Quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN)

Quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp là việc doanh nghiệp tổng hợp doanh thu, chi phí được trừ, thu nhập chịu thuế và các khoản ưu đãi (nếu có) để xác định chính xác số thuế TNDN phải nộp trong kỳ tính thuế.

Đây là một trong những nghiệp vụ quan trọng của công tác kế toán, giúp doanh nghiệp:

• Xác định đúng số thuế phải nộp.
• Điều chỉnh phần thuế đã tạm nộp trong năm.
• Thực hiện đầy đủ nghĩa vụ với cơ quan thuế theo quy định.

3. Quyết toán thuế giá trị gia tăng (GTGT)

Quyết toán thuế GTGT là quá trình doanh nghiệp xác định số thuế giá trị gia tăng phải nộp hoặc được khấu trừ, hoàn thuế dựa trên hoạt động mua bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ phát sinh trong kỳ.

Việc quyết toán giúp doanh nghiệp:

• Đối chiếu thuế GTGT đầu vào và đầu ra.
• Xác định chính xác nghĩa vụ thuế.
• Đảm bảo việc kê khai và nộp thuế đúng quy định của pháp luật.

>>> Xem thêm: Điều kiện khấu trừ thuế GTGT đầu vào mới nhất hiện nay

IV. Nguyên tắc cơ bản khi quyết toán thuế

• Kê khai trung thực, chính xác: Kê khai đầy đủ doanh thu, chi phí và số thuế phải nộp theo đúng thực tế phát sinh.
• Đúng kỳ tính thuế: Thực hiện quyết toán theo đúng kỳ tính thuế và năm tài chính theo quy định.
• Nộp hồ sơ đúng thời hạn: Nộp hồ sơ quyết toán đúng thời hạn để tránh bị xử phạt và tính tiền chậm nộp.
• Hồ sơ, chứng từ hợp lệ: Đảm bảo hóa đơn, chứng từ đầy đủ, hợp pháp và thống nhất với số liệu kê khai.
• Đối chiếu số liệu trước khi nộp: Kiểm tra, rà soát số liệu để kịp thời phát hiện và điều chỉnh sai sót.
• Thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế: Nộp đủ số thuế còn thiếu hoặc thực hiện hoàn, bù trừ thuế (nếu đủ điều kiện).

V. Những trường hợp phải làm quyết toán thuế

1. Quyết toán thuế thu nhập cá nhân (TNCN)

Các trường hợp phải quyết toán thuế TNCN gồm:

• Cá nhân có thu nhập từ tiền lương, tiền công trực tiếp quyết toán với cơ quan thuế.
• Cá nhân đủ điều kiện ủy quyền quyết toán cho đơn vị trả thu nhập.
• Tổ chức, doanh nghiệp trả thu nhập từ tiền lương, tiền công.

2. Quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN)

Các trường hợp phải quyết toán thuế TNDN bao gồm:

• Doanh nghiệp Việt Nam.
• Doanh nghiệp nước ngoài có phát sinh thu nhập chịu thuế tại Việt Nam.
• Hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã.
• Đơn vị sự nghiệp và các tổ chức có hoạt động sản xuất, kinh doanh phát sinh thu nhập.

3. Quyết toán thuế giá trị gia tăng (GTGT)

Trường hợp thực hiện quyết toán thuế GTGT chủ yếu là doanh nghiệp, tổ chức, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh có hoạt động mua bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ thuộc diện chịu thuế GTGT theo quy định.

>>> Xem thêm: Dịch vụ Kê khai BHXH, thuế TNCN trọn gói cho doanh nghiệp

VI. FAQ - Câu hỏi thường gặp

1. Doanh nghiệp phải quyết toán những loại thuế nào?

Doanh nghiệp phải thực hiện quyết toán hai loại thuế chính là thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) và thuế thu nhập cá nhân (TNCN), bên cạnh việc kê khai các loại thuế phát sinh trong năm như thuế giá trị gia tăng hay lệ phí môn bài.

>>> Xem thêm: Thời hạn nộp các loại báo cáo Thuế Và tờ khai thuế mới nhất hiện nay

2. Hồ sơ quyết toán thuế gồm những gì?

Thông thường, hồ sơ quyết toán thuế bao gồm tờ khai quyết toán, báo cáo tài chính và các phụ lục, tài liệu liên quan theo từng loại thuế. Tùy từng trường hợp cụ thể, cơ quan thuế có thể yêu cầu bổ sung thêm một số giấy tờ để phục vụ việc đối chiếu, kiểm tra.

3. Nếu kê khai sai khi quyết toán thuế thì phải làm sao?

Khi phát hiện kê khai sai sót trong hồ sơ quyết toán thuế, bạn cần lập tờ khai bổ sung, nộp lại cho cơ quan thuế và thanh toán số tiền thuế chênh lệch cùng tiền chậm nộp (nếu có) trước khi có quyết định thanh tra, kiểm tra.

>>> Xem thêm: Dịch vụ soát xét và hoàn thiện báo cáo tài chính uy tín nhất hiện nay

4. Không thực hiện quyết toán thuế đúng thời hạn có bị xử phạt không?

5. Doanh nghiệp mới thành lập có phải quyết toán thuế không?

Có. Doanh nghiệp mới thành lập vẫn phải thực hiện quyết toán thuế khi kết thúc kỳ tính thuế, kể cả trường hợp hoạt động chưa đủ 12 tháng. Riêng kỳ tính thuế đầu tiên có thời gian dưới 03 tháng, doanh nghiệp được gộp với kỳ tính thuế của năm tiếp theo.

>>> Xem thêm: Dịch vụ quyết toán thuế doanh nghiệp trọn gói uy tín

-----------------------------------------------

Thực hiện quyết toán thuế đúng quy định là yếu tố quan trọng giúp người nộp thuế hoàn thành nghĩa vụ đối với Nhà nước, đồng thời hạn chế các sai sót và rủi ro pháp lý trong quá trình hoạt động. Nếu bạn đang cần hỗ trợ các vấn đề về thuế, quyết toán thuế, liên hệ HTDNV Group để được hỗ trợ nhanh chóng, đúng luật.

►►► Gọi ngay 0909 206 247 hoặc 089 883 5656 để được chuyên viên HTDNV tư vấn miễn phí!