HỘ KINH DOANH VÀ CÁ NHÂN KINH DOANH CÓ BẮT BUỘC PHẢI CÓ GIẤY PHÉP KINH

19/01/2026
Đào Trung Hiếu

Hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh có bắt buộc phải có giấy phép kinh doanh không?

I. CĂN CỨ PHÁP LÝ

Bài viết này dựa trên các quy định pháp luật hiện hành và các dự thảo chính sách mới nhất:

Luật Doanh nghiệp 2020 (Khoản 1 Điều 79).
Nghị định 01/2021/NĐ-CP (Điều 3, Điều 82).
Thông tư 40/2021/TT-BTC (Điều 3, Điều 4).
Dự thảo Luật Thuế giá trị gia tăng (sửa đổi) (Thông tin về ngưỡng doanh thu chịu thuế dự kiến áp dụng).

II. PHÂN ĐỊNH RÕ HAI ĐỐI TƯỢNG: HỘ KINH DOANH VÀ CÁ NHÂN KINH DOANH NHỎ LẺ

Việc xác định có cần Giấy phép hay không phụ thuộc vào việc phân loại đúng chủ thể kinh doanh:

1. Hộ kinh doanh (HKD): Bắt buộc phải có Giấy phép

Hộ kinh doanh là mô hình được đăng ký chính thức, do một cá nhân hoặc nhóm cá nhân là công dân Việt Nam từ đủ 18 tuổi, có năng lực hành vi dân sự đầy đủ, hoặc một hộ gia đình làm chủ.

Tính pháp lý: Theo Khoản 1 Điều 79 Luật Doanh nghiệp 2020 và Điều 82 Nghị định 01/2021/NĐ-CP, Hộ kinh doanh bắt buộc phải thực hiện thủ tục đăng ký tại cơ quan đăng ký kinh doanh cấp huyện.
Điều kiện hoạt động: HKD chỉ được phép hoạt động sau khi được cấp Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh. Giấy chứng nhận này chính là giấy phép cơ bản xác nhận tính hợp pháp của mô hình kinh doanh.

2. Cá nhân kinh doanh nhỏ lẻ: Không bắt buộc phải có Giấy phép

Đây là các cá nhân hoạt động kinh doanh mang tính chất vãng lai, không thường xuyên, hoặc có mức doanh thu thấp đến mức không phải đăng ký Hộ Kinh D.oamh

a/ Các trường hợp được miễn đăng ký:

Cá nhân bán hàng rong, buôn chuyến, kinh doanh lưu động, kinh doanh thời vụ.
Cá nhân làm dịch vụ ăn uống, giải trí, phục vụ cá nhân khác có thu nhập thấp.

b/ Căn cứ xác định: Cá nhân kinh doanh có doanh thu dưới 100 triệu đồng/năm (theo Thông tư 40/2021/TT-BTC) được xác định là không thuộc diện phải nộp thuế Giá trị gia tăng (GTGT) và Thu nhập cá nhân (TNCN). Mức doanh thu này thường là ngưỡng được sử dụng để xác định các cá nhân không bắt buộc phải đăng ký Hộ kinh doanh.

III. QUY ĐỊNH VỀ THUẾ VÀ CÁC CHÍNH SÁCH QUAN TRỌNG ÁP DỤNG TỪ NĂM 2026

Bên cạnh việc đăng ký kinh doanh, nghĩa vụ về thuế là một phần không thể tách rời. Các chính sách thuế đối với Hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh đang có những điều chỉnh quan trọng dự kiến áp dụng từ năm 2026 theo lộ trình sửa đổi các luật thuế.

1. Thuế hiện hành (Áp dụng đến hết năm 2025)

Ngưỡng chịu thuế: Cá nhân kinh doanh có doanh thu từ hoạt động sản xuất, kinh doanh từ 100 triệu đồng/năm trở xuống sẽ KHÔNG phải nộp thuế GTGT và thuế TNCN (theo Thông tư 40/2021/TT-BTC).
Phương pháp tính thuế: Hộ Kinh Doanh và cá nhân kinh doanh thuộc diện chịu thuế áp dụng phương pháp khoán hoặc phương pháp kê khai (nếu đáp ứng đủ điều kiện).

2. Dự kiến Thay đổi về Thuế từ năm 2026 (Theo Dự thảo Luật Thuế GTGT sửa đổi)

Dự thảo Luật Thuế GTGT (sửa đổi) đang được Quốc hội xem xét và dự kiến có hiệu lực vào năm 2026, sẽ mang lại thay đổi lớn về ngưỡng doanh thu miễn thuế, ảnh hưởng trực tiếp đến cá nhân kinh doanh nhỏ lẻ:

Nội dung	Hiện hành (Áp dụng đến 2025)	Dự kiến từ 2026 (Theo Dự thảo)
Ngưỡng doanh thu miễn thuế GTGT	100 triệu đồng/năm	150 triệu đồng/năm

Tác động: Nếu Dự thảo được thông qua, cá nhân kinh doanh có doanh thu từ 150 triệu đồng/năm trở xuống sẽ được miễn thuế GTGT, giúp mở rộng đối tượng được hưởng ưu đãi thuế và đơn giản hóa thủ tục hành chính cho các hoạt động kinh doanh quy mô siêu nhỏ.
Lưu ý: Sự thay đổi này chỉ áp dụng với Thuế GTGT. Nghĩa vụ về Thuế Thu nhập cá nhân (TNCN) và các loại phí khác sẽ tiếp tục được áp dụng theo các quy định hiện hành hoặc theo lộ trình sửa đổi tương ứng.

IV. KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ

Đối tượng	Yêu cầu Giấy phép kinh doanh (Giấy chứng nhận đăng ký HKD)	Nghĩa vụ thuế
Hộ kinh doanh	Bắt buộc	Bắt buộc kê khai và nộp thuế (Phương pháp khoán/kê khai)
Cá nhân kinh doanh nhỏ lẻ	Không bắt buộc (Nếu thuộc diện miễn trừ)	Chỉ phải nộp thuế nếu doanh thu vượt ngưỡng (Hiện là 100 triệu, dự kiến 150 triệu đồng/năm)

Khuyến nghị: Cá nhân có hoạt động kinh doanh thường xuyên, ổn định, và dự kiến doanh thu đạt trên 100 triệu đồng/năm nên chủ động đăng ký Hộ kinh doanh để đảm bảo hoạt động hợp pháp và tạo cơ sở pháp lý vững chắc cho việc mở rộng kinh doanh sau này, cũng như thuận tiện cho việc xuất hóa đơn và ký kết hợp đồng.

Trên đây là những nội dung cơ bản về " HỘ KINH DOANH VÀ CÁ NHÂN KINH DOANH CÓ BẮT BUỘC PHẢI CÓ GIẤY PHÉP KINH DOANH KHÔNG?". Khách hàng có thể liên hệ trực tiếp HTDNV GROUP để được hỗ trợ tư vấn miễ phí.

Với quan điểm vì lợi ích cao nhất của khách hàng, chúng tôi – HTDNV GROUP xin cam kết:

👉 Không phát sinh thêm bất kỳ chi phí nào khi sử dụng dịch vụ.

👉 Hỗ trợ trọn gói thủ tục, hồ sơ.

👉 Đảm bảo thời gian hoàn thành hồ sơ nhanh chóng, đúng hẹn.

👉 Đảm bảo đúng những quy định pháp luật.

👉 Tư vấn và giải đáp mọi thắc mắc liên quan về pháp lý khi thành lập và vận hành

👉 Đồng hành và hỗ trợ xử lý những vấn đề phát sinh.